Make your own free website on Tripod.com

1997 Gii Nobel Thuc V Ai???

1) Steven Chu - gio s i hc Standford, Tin s William Philips v Gio s Cohen-Tannoudji:
l ba nh khoa hc cng nhn gii Nobel Vt L nm nay. Cng trnh nghin cu ca h l khm ph v c ch bt nguyn t dng chuyn Ƕng. Cc nh vt l ny dng nhiu chm tia laser bn ljn mt phn t kh t nhiu hܧng khc nhau v buc phn t ny khng th chuyn Ƕng ܮc na. Kt qu l phn t kh lm lnh i, v iu ngc nhin l nhit Ƕ ca chng ta c th xung ljn mt phn triu ca Ƕ khng tuyt i (0K=-273 C). T kt qu ny, mt dng vt cht mi ra ǩi: dng vt cht c ǥc c tn l Bose-Einstein m nh bc hc Einstein d bo v s tn ti ca chng cch nay ng 72 nm. Tht ra, theo ngun tin AFP, t nm 1986 cc nh khoa hc ti vin hn lm khoa hc Nga do nh Vt L Vladilen Letokhop ng u cng t ܮc kt qu tng t khi h dng cc kh siu lnh (thay v dng tia laser) Nj lm chm li hot Ƕng ca cc phn t vt cht. Tuy nhin, gii Nobel Vt L khng may mn thuc v h!

2) Jens Skou - gio s i Hc Aarkus, Paul Boyer - gio s i Hc California v John Walker - chuyn vin phng th nghim sinh hc nguyn t. Mt loi Enzyme c chc nng tp trung v thu ht cc nguyn t Potascium v Sodium phn tn trong c th (r)c gio s Jens Skou pht hin t nm 1957. Pht hin ca ng cng c gi tr hn khi hai nh ha hc Paul Boyer v John Walker nghin cu thnh cng c ch tch ly nng lܮng ca phn t Adenosine Triphosphate. Chnh c ch ny iu hnh s sng ca mi c th sinh vt. Gii thܪng Nobel Ha Hc thuc v c ba nh khoa hc ny.

3) Stanley B.Prusiner - gio s i Hc California.
Cng trnh nghin cu ca ng lm xut hin mt thut ng mi trong ngnh y: "Prion". Prion dng Nj ch cc ht protein trong c th b nhim trng. Nu cc ht protein ny nm trong phn m ca no, s dn ljn cc loi bnh lin quan ljn thn kinh nh: bnh in, bnh Alzheimer, bnh b di v mt ng... ng cng pht hin ra c ch ly lan t protein dng c tnh sang lnh tnh. C ch ny thc y cc dng bnh thn kinh thm trm trng. Stanley B.Prusiner ܮc nhn gii Nobel y hc v t kt qu nghin cu ca ng, cc dܮc s c c s Nj ch to nhng loi thuc chng li qu trnh hnh thnh cc "Prion".

4) Robert Merton - gio s i Hc Harvard v Myron Scholes - gio s i hc Standford.
Tn tui hai ng gn lin vi cm t "Gi tr thnh t pht sinh" (derivative) trong giao dch ca cc th trܩng chnh khong trn th gii. Hai ng NJ xut cc ch s Nj nh gi mt cch kh chnh xc "sc khe" ca nn kinh t mi nܧc. Cc ch s ny cn l cng c ti chnh mi v cng l phng php qun l cc ri ro c th xy ljn trn mt th trܩng chng khon. Hai ng l nhng ngܩi th 40 v 41 ܮc nhn gii Nobel Kinh T t nm 1969 cho ljn nay.

5) Jody Williams - gim c t chc cu tr nhn o. Gii Nobel Ha Bnh nm nay thuc v mt ph n ngܩi M. T hn su thng nay, b l ngܩi NJ xܧng thc y hot Ƕng "chin dch quc t cm mn" (ICBL). Chin dch ny ban u ch vn vn c 3 ngܩi tham gia. Nhng v sau, c hn 1000 nhm v gn 100 chnh ph ca cc nܧc trn th gii hܪng ng. Hin nay, mi nm trn th gii c khong 26 ngn ngܩi b st hi hoc thng tch do mn. Chin dch quc t chng mn ang phi ng u vi 110 triu qu mn nm ri rc khp ni trn th gii, gy ra hu qu l c sau 20 pht, c mt ngܩi thit mng v mn.

6) Dario Fo - nh vit kch ngܩi , ng vin ng cng sn ti lp . ng nhn gii Nobel Vn Chng nm nay vi cng trnh sng tc s: tc gi ca 70 v kch ܩc trnh din hn 60 nܧc vi khong 3500 bui biu din ܩc khn gi hoan nghnh nhit lit. Tc phm ca ng mang m tnh hi hܧc, NJ cao phm cht u tranh chng li p bc. ng ng v pha nhng ngܩi lao Ƕng ngho kh, v th khi nhn gii Nobel, ng ܩc gi vi ci tn kh di v thn mt "Dario Fo, nh vit kch ca nhn dn".

Hong Trn
(trch dch v bin son)

Ht Bi Lc Lng

Ai ht bi lc lng
Phiu du sut thng ngy
Ng rng ngui ngoai
Nhng cn m tht di.

Ai ht bi ban mai
Long lanh theo si nng,
Mi si di si vn
Mt gic mng mang manh.

Ai ht bi hin lnh
Phiu bng theo ngn gi
T bn t sang n
Ging t mng i ni.

Ai ht bi chi vi
Theo ma bay bay mi
Bi ma ha ma bi
Do khc nhc tuyt vi

V H

Trang K